به گواه تاریخ ، سرزمین ایران هزاران سال قبل از میلادِ پیامبران یکتاپرستی همچون نوح (ع) ، ابراهیم (ع) ، عیسی (ع) و موسی (ع) ، با عنایت اهورا مزدا و  به لطف آموزه های زرتشت (ع) ، گام در مسیر یکتاپرستی نهاده و با تقسیم جهان به دو قطب روشنی و تاریکی یعنی اهورا مزدا ( خدای یکتا ) و اهرمن (شیطان ) ، قدرت استنباط ، فهم و شعور خود را به رخ دیگر ملل می کشید . در امپراتوری عظیم ایران باستان و به خصوص در دوران هخامنشیان ، به دلیل آزاد بودن افراد در انتخاب مذهب ، ملل مختلفِ تحت سیطره ی این امپراتوری ، آزادانه مذهب خود را انتخاب و بر اساس قوانین فردی آن عمل می کردند . یعنی بر اساس قوانین کشور هیچ فرد یا گروهی به خاطر داشتن دینی غیر از دین رسمی کشور محاکمه یا بازخواست نمی شد .

به همین دلیل همواره ایران پناهگاه امنی برای یکتا پرستان و دگر اندیشان سرزمین های دیگر بوده . وجود مقبره های متعدد در کشور که اکثراً منتسب به پیامبران بنی اسراییل      می باشند ، خود گواهی بر این مدعاست . این پیامبران یا توسط برخی از پادشاهان ایران از بند شرک پرستان رهایی یافته و راهی این دیار شده اند ،  یا خود  پس از ادای تکلیف و بر حسب اقتضای زمان و به منظور دفع خطر ، به این سرزمین هجرت  نموده اند .

 از آنجاییکه میان رسالت این پیامبران الهی و فرامین زرتشت تشابه زیادی وجود داشت ، اینان بدون هیچ گزندی در این سرزمین رسالت خود را ادامه دادند و در نهایت در همین خاک  به ابدیت پیوستند .

از علل دیگر هجرت  این پیامبران به سرزمین ایران ، می توان از وجود پادشاهانی ستم گر در بین النهرین نام برد که معروف ترین آنان بخت النصر سامی نژاد بابلی بود .

 این حاکمان ، اکثرِ این پیام آوران رستگاری را در بند خود کشیده بودند ، پس از پیروزی کورش کبیر بر بابل  و انقراض آن دودمان  ، این پیامبران در بند ، از اسارت رسته و به ایران کوچ کردند ، که بارزترینشان حضرت دانیال نبی (ع) بود . 

در زیر به مقبره هایی اشاره می نمایم که در طول قرون متمادی ، همچون نگینی در دل این خاک مورد احترام مردم مسلمان ایران قرار گرفته و چون سندی معتبر بهترین گواه بر مهرورزی ، یکتاپرستی ، آزادی اندیشه و امنیت اجتماعی در میان ایرانیان و ایران باستان   می باشند .

حضرت سيم (ع) و حضرت لام (ع)

 طبق  باور اهالی سمنان  و همچنين كتيبه موجود ، دو نفر از فرزندان حضرت نوح (ع) به نام هاي سام‌النبي و لام النبي در محلي در 18 كيلومتري شمال شرقي سمنان بر فراز كوه مرتفعي دفن شده‌اند .

حضرت خالد نبي(ع)

نام كامل اين پيامبر، خالد بن سنان عبسي است.  نسب وي به حضرت اسماعيل فرزند ابراهيم (ع) مي‌رسد ، . ايشان دین حضرت عيسي بن مریم (ع)  را تبليغ مي‌كردند. ظاهرا ایشان معاصر انوشيروان بوده و در سرزمين بني‌غطفان زندگي      مي كرده است .
مفسر بزرگ حنفي مذهب، شيخ اسماعيل حقي درباره محل قبر حضرت خالدنبي اشاره مي‌كند كه: قبر خالد نبي در منطقه جرجان( گرگان ) و بربلندي كوهي به نام كوه خدا قرار دارد.

این آرامگاه در اطراف شهرستان کلاله از توابع استان گلستان واقع شده است .

حضرت يوشع (ع)
بر طبق نظر برخي از تاريخ‌نويسان حضرت يوشع توسط كوروش هخامنشی  از اسارت بخت النصر نجات يافت و به ايران آمد .
حضرت يوشع در گورستان تاريخي تخت فولاد اصفهان  در محوطه ای به نام لسان الارض مدفون است .

شعياي نبي (ع)
او از پيامبران بني‌اسرائيل است كه نسبتش به حضرت يعقوب مي‌رسد . ايشان در بيت‌المقدس و قبل از حضرت زكريا به رسالت مبعوث شدند .
آرامگاه شعياي نبي، در اصفهان قرار دارد .
بر جانب شمالي مرقد ، كتيبه‌اي به خط نستعليق از دوره شاه سلطان حسين صفوي موجود است كه اولين مسجد بزرگ ساخته شده در اصفهان را مسجد شعيا معرفي مي كند و نيز حكايت دارد از اينكه مسجد مزبور را ابوالعباس مفتي در دوره خلافت حضرت علي (ع) ساخته  و آلب ارسلان آن را تعمير كرده است .


حجي (ع)

 در تورات نام آن حضرت "حكي" آمده و به معناي "مسرور" است .
وي هم عصر زکریای نبی (ع) و در دوران سلطنت داريوش كبير مي‌زيسته است . مقبره اين پيامبر در همدان قرار دارد .

مردخاي (ع)

مردخاي يكي از بزرگان و يا به قولي يكي از انبياي بني‌اسرائيل است كه در زمان خشايارشاه مي‌زيسته است ، عده ای او را عموی استر همسر خشایارشاه می دانند  و نسبش به حضرت يعقوب مي‌دانند .
مردخاي نقش زيادي در جلوگيري از قتل عام يهوديان در زمان خشايارشا ايفا نمود و به همين دليل نزد يهوديان از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است . آرامگاه مردخاي و برادر زاده‌اش استر  در همدان  واقع است .

حضرت حيقوق یا حقبوق (ع)
حيقوق به معني "در آغوش گرفته شده" است. نقل است ایشان در طفوليت به علت مريضي در گذشت و حضرت الياس(ع) او را درآغوش  گرفت و از خداوند حيات و زندگي وي را طلب نمود و او زنده شد.
حيقوق نبي يكي از پيامبران بني اسرائيل و نگهبان معبد سليمان در اورشليم بوده و نامش در عهد عتيق آمده است . وي سالهاي درازي در اسارت بخت النصر بود و پس از فتح بابل به دست كوروش به همراه دانيال نبي (ع)  به ايران آمد. او در همدان اقامت گزيد و پس از فوت در تويسركان مدفون شد .مقبره ایشان  در شهر تويسركان همدان واقع شده است .

قيدار(ع)
حضرت قيدار جد سي‌ام حضرت محمد(ص) است .
در تاريخ يعقوبي آمده است : حضرت اسماعيل دوازده پسر داشت كه بزرگترين آنها حضرت قيدار بود و پس از وفات حضرت اسماعيل ،  او دعوت مردم به یکتاپرستی را عهده دار بود .
مقبره ایشان در استان زنجان شهرستان خدابنده واقع شده است .

اشموئيل( ع)
اين پيامبر هم عصر طالوت و در ارتباط با داستان داوود (ع) و جالوت است .
مقبره این پیامبر در 50 کیلومتری شهر ساوه می باشد  . بر اساس سنگ نوشته ای که در آنجا قرار دارد ، این مکان مورد زیارت ناصرالدین شاه قاجار قرار گرفته است.

سلام (ع)
روایت است که این پیامبر همزمان با اصحاب کهف می زیسته است . از نحوه مهاجرت ایشان به ایران اطلاع دقیقی در دست نیست . مقبره ایشان در شهر قزوین واقع شده است .  در کنار مرقد این پیغمبر قبر سه پیامبر دیگر به نام های ، سلوم (ع)، سهولي (ع) و القيا (ع) وجود دارد که زمان مرگشان متفاوت است .


حضرت دانيال نبي (ع)
او از بنام ترین پیامبران مدفون در ایران می باشد . وی از نسل حضرت داود (ع) بوده که بعثت پیامبر اسلام (ص) را وعده داده است .

آن حضرت که در اسارت بخت النصر بود ، توسط کوروش هخامنشی آزاد شده و با احترام به ایران آورده شد .

آرامگاه آن حضرت در استان خوزستان و شهرستان شوش دانیال واقع شده است .

بقاع متبرکه دیگری نیز بصورت پراکنده وجود دارد که صحت و درستی پاره ای از آنان تایید نشده است . برخی از آنان عبارتند از :

باحزقیل (ع) : پدر دانیال نبی (ع) در شهرستان دزفول .

بابا ولی یا قادر پیغمبر(ع) : واقع در  دهکده باباولی دیلمان .

حضرت جرجیس (ع) : در استان خوزستان – شهرستان شوشتر .  البته احتمال اینکه مقبره ایشان در موصل عراق باشد نیز وجود دارد . در اطراف این بقعه بقاع دیگری نظیر روبین ، حزقیل ، اسحاق ، شمعون ، شعیب ، مردخای و ادریس وجود دارد .

حضرت ارمیای نبی (ع) : در شهرستان خرمشهر .

روبین: در مسیر مشهد مقدس . مرحوم دهخدا او را یکی از دوازده پسر حضرت یعقوب (ع) می داند .

حضرت یونس (ع) : هر چند مقبره این پیامبر در موصل عراق است ، اما در کتاب " فرهنگ آبادی ها و مکان های مذهبی کشور " اشاره ای به مدفن ایشان در گناباد شده است .

حضرت یعقوب (ع) : در حالیکه در پاره ای از کتب از جمله الغدیر آمده است که مدفن این پیامبر در سوریه است امّا در کتاب " فرهنگ آبادی ها و مکان های مذهبی کشور" از مدفن این پیامبر در گرگان نام برده شده است .

حضرت ایوب (ع) : در حوالی تنکابن . ( صحت آن تایید نشده است ).

حضرت صالح (ع) : در شهرستان شوشتر .( صحت آن تایید نشده است ).

حضرت ابراهیم خلیل (ع) : در استان خوزستان – شهرستان سوسنگرد . ( صحت آن تایید نشده است ).

حضرت اسحاق (ع) و اسماعیل (ع) : در حدفاصل شهرستان های دزفول به هفت تپه در استان خوزستان . ( صحت آن تایید نشده است ).

به عقیده اینجانب پاره ای از این بقاع که نسبت آن ها مورد تایید نمی باشد ،   می تواند متعلق به برخی از شخصیت های مذهبی زرتشتی یا غیر مسلمان  باشند که قبل از حمله اعراب مسلمان به ایران در این بقاع دفن شده اند . مریدان آنان بمنظور جلوگیری از تخریب این اماکن توسط سربازان فاتح ، این بقاع را به برخی از انبیاء بنی اسراییل که مورد احترام مسلمانان بودند ، نسبت داده اند . و با این تاکتیک از تخریب این اماکن جلوگیری بعمل آورده اند . بدلیل چندین قرن استیلای خلفای اموی و عباسی بر ایران ، انتساب این بقاع به پاره ای از پیامبران ، در حافظه ی تاریخی مردمان نهادینه شده و دیگر از مدفونین واقعی در این بقاع اطلاعی در دست نیست .

منابع :

1-     فرهنگ آبادی ها و مکان های مذهبی کشور .

2-    بناهای آرامگاهی – پژوهشگاه فرهنگ و هنر اسلامی

3-   آرامگاه در گستره فرهنگ ایرانی – دکتر مهدی غروی

4-   پیامبران سرزمین ما – عباس صالح مدرسه ای

5-   پژوهشی در زندگی پیامبران در ایران – ولی الله فوزی تویسرکانی

6-    شرح احوال حضرت خالد نبی – عبدالرحمن آخوند تنگلی طانا ( ترجمه اقای  موسی جرجانی )

7-   لغت نامه دهخدا